Prof. asoc. dr. BERNARD ZOTAJ
Mjeshtër i Madh
Feim Azbi Zeneli lindi në vitin 1924 në fshatin Ramicë, në një familje të thjeshtë, punëtore dhe me tradita të spikatura atdhetare. Arsimin fillor e kreu në vendlindje, ndërsa shkollën plotore në Vlorë. Fëmijërinë dhe rininë e hershme i kaloi duke ndihmuar familjen në punët bujqësore e blegtorale, duke u edukuar me dashurinë për punën, ndershmërinë dhe atdhedashurinë.
Që në moshë të re u përfshi në Lëvizjen Antifashiste Nacionalçlirimtare. Familja e tij ishte mbështetëse aktive e luftës kundër pushtuesve dhe Feimi u bë pjesë e çetës territoriale të fshatit Ramicë. Ai u aktivizua gjithashtu në Organizatën e Rinisë Antifashiste, duke ndihmuar në shpërndarjen e trakteve, propagandimin e luftës çlirimtare dhe mobilizimin e të rinjve në radhët e rezistencës.
Në vitin 1942 doli partizan. Fillimisht u rreshtua në Çetën Plakë të Vlorës dhe më pas në Çetën Zigur Lelo. Me krijimin e Brigadës V Sulmuese, një nga formacionet më të lavdishme të Ushtrisë Nacionalçlirimtare, Feim Zeneli u bë pjesë e saj dhe mori pjesë në shumë luftime kundër forcave pushtuese nazifashiste. Në brigadë kreu me përgjegjësi detyrën e komandantit të togës deri në çlirimin e vendit. Ai luftoi jo vetëm në Shqipëri, por mori pjesë edhe në operacionet luftarake në Kosovë dhe në territorin e ish-Jugosllavisë, deri në Vishegrad, duke kontribuar në fitoren e përbashkët kundër fashizmit.
Pas çlirimit të Shqipërisë dhe të Jugosllavisë, u kthye në atdhe dhe ishte ndër të parët djem të Smokthinës që vazhdoi studimet në shkollën e pionierëve të luftës Skënderbej. Më pas përfundoi Shkollën e Bashkuar të Oficerëve dhe vijoi specializimin e lartë ushtarak në Bashkimin Sovjetik në degën e artilerisë, duke fituar njohuri të thelluara profesionale.
Pas përfundimit të studimeve, u emërua në repartet e artilerisë së Ushtrisë Popullore. Shërbeu me përkushtim në shumë garnizone e reparte ushtarake të vendit, si në Gjirokastër, Delvinë, Elbasan, Përmet, Durrës, Kukës, Tiranë dhe Vlorë. Kudo ku punoi, u dallua për disiplinën, profesionalizmin dhe aftësitë organizative.
Në vitin 1967 u transferua në Vlorë, ku iu besua organizimi dhe drejtimi i Forcave Vullnetare të Vetëmbrojtjes Popullore të rrethit. Në këtë detyrë dha një kontribut të rëndësishëm në përgatitjen dhe organizimin e strukturave mbrojtëse, duke punuar deri në daljen në pension. Ai mbante gradën ushtarake Major.
Feim Zeneli ishte një nga artilierët më të përgatitur të Ushtrisë Popullore Shqiptare. Në çdo detyrë që iu ngarkua shfaqi ndershmëri, përkushtim, patriotizëm dhe korrektësi ushtarake. Për meritat e fituara gjatë Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare dhe gjatë shërbimit të gjatë ushtarak, u dekorua me urdhra, medalje dhe vlerësime të shumta.
Megjithëse detyrat e çuan në shumë qytete të vendit, ai mbeti gjithmonë i lidhur ngushtë me vendlindjen e tij, Ramicën. E vizitonte shpesh fshatin, ruante marrëdhënie të afërta me bashkëfshatarët dhe tregonte interes të veçantë për historinë, traditat dhe njerëzit e trevës së Smokthinës. Shkroi artikuj dhe kujtime për ngjarjet e luftës, për dëshmorët dhe veteranët, duke dhënë një kontribut të vyer në ruajtjen e kujtesës historike.
Pas daljes në pension u aktivizua në Organizatën e Veteranëve të Vlorës, ku ishte ndër anëtarët më aktivë. Shkrimet e tij u botuan në gazetën Zëri i Vlorës, në shtypin ushtarak dhe në botime përkujtimore, ndër të cilat edhe seria e njohur Yje të Pashuar. Nëpërmjet tyre ai la dëshmi të çmuara për brezat që sakrifikuan për lirinë e vendit.
Në jetën familjare ishte bashkëshort dhe prind shembullor. Së bashku me bashkëshorten rriti dhe edukoi gjashtë fëmijë: djalin Albert dhe vajzat Natasha, Afërdita, Vala, Vera dhe Mimoza, duke u përcjellë vlerat e ndershmërisë, punës dhe dashurisë për atdheun.
Feim Azbi Zeneli ndërroi jetë më 8 nëntor 1986 në Vlorë. Ai u përcoll me nderime si veteran i Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare dhe si ushtarak me kontribute të shquara.
Kujtimi i tij mbetet i gjallë në familje, në Ramicë, në Vlorë dhe në historinë e ushtrisë shqiptare, si shembull i luftëtarit trim, oficerit të përkushtuar dhe qytetarit të ndershëm.